Styl i język wypowiedzi maturalnej


Duże znaczenie w kontekście punktacji nowej matury ustnej z polskiego ma nie tylko to, co się mówi, ale również, jak się mówi. W trakcie wystąpienia należy wobec tego zwracać uwagę na styl i język, aby były one odpowiednie do poruszanego tematu i sytuacji egzaminacyjnej, w jakiej znajduje się uczeń.

Mów poprawnie, głośno i wyraźnie

Głównym zadaniem zdającego jest stosowanie się do gramatycznych i leksykalnych zasad języka polskiego, tak aby wypowiadane zdanie były logiczne i zrozumiałe. Warto zatem mówić powoli, wyraźnie i w sposób pewny, choć oczywiście stres może stanowić w tej kwestii przeszkodę. Aby zniwelować stres, należy uświadomić sobie, że jesteśmy tylko jednym z wielu maturzystów przepytywanych danego dnia przez komisję, dlatego jej członkowie będą nas traktowali bezemocjonalnie, jak kolejnego ucznia, którego muszą przepytać. Przyjmijmy wobec tego takie samo nastawienie i uznajmy, że stres to normalna reakcja organizmu, więc nie ma sensu się nim zbytnio przejmować.

Tutaj możesz zobaczyć mój blog, gdzie dzielę się wiedzą z zakresu pisania tekstów i copywritingu.

Stosuj styl oficjalny

Obok tonu głosu i poprawności gramatycznej oraz leksykalnej istotne jest także używanie słownictwa należącego do stylu oficjalnego. Oznacza to, że należy wystrzegać się wyrażeń potocznych, takich jak fajnie napisana książka, super film, ekstra fabuła,dziwny bohater itd., stosując w zamian bardziej wyszukane słownictwo, typu interesująca książki, godny uwagi film, kontrowersyjny bohater itd. Jednocześnie warto sięgać po fachową terminologią adekwatną do tematu, gdyż świadczy to o dobrym przygotowaniu i szerokiej wiedzy ucznia. Warto znać też specjalistyczne terminy literackie, pojęcia filozoficzne czy definicje językowe odnoszące się do poruszanego zagadnienia.

Przydatne zwroty

W trakcie mówienia należy unikać powtórzeń, urywanych zdań i dłuższych przerw w mówieniu. Powinno się natomiast płynnie przechodzić od jednej części wypowiedzi do kolejnej, w czym pomagają takie zwroty jak:


  • Przejdę teraz do…
  • Kolejnym omówionym przeze mnie problemem będzie…
  • Duże znaczenie w kontekście tematu ma również…
  • Kolejną kwestią, którą warto poruszyć, jest…
  • Tematem godnym analizy z punktu widzenia tematu jest…

Z kolei w artykulacji własnych opinii pomagają zwroty typu:

  • Moim zdaniem…
  • W mojej opinii…
  • W moim odczuciu…
  • Uważam, że…
  • Jestem zdania, iż…

Zaś zakończyć wypowiedź można w następujący sposób:

  • Podsumowując swoje rozważania, chciałabym zaznaczyć, że...
  • Skończywszy analizę tematu, przejdę do podsumowania i wniosków.
  • Z powyższej analizy wyłania się wniosek, że…
  • Na zakończenie chciałbym podkreślić, iż…